Vì sao các công ty bảo hiểm lỗ hàng ngàn tỷ đồng?

Năm 2018, Manulife VN lỗ trước thuế 2.721 tỷ đồng, Generali VN lỗ 997 tỷ đồng, Sun Life lỗ 304 tỷ đồng, Hanwha Life lỗ 186 tỷ đồng...
<p><em>Tuy lỗ, các công ty khẳng định vẫn đảm bảo khả năng thanh toán theo luật định. </em></p> (photo: )

Tuy lỗ, các công ty khẳng định vẫn đảm bảo khả năng thanh toán theo luật định. 

Lỗ do hợp tác với ngân hàng? 

Báo cáo của Cục Quản lý và giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) cho thấy, trong năm 2018, toàn thị trường bảo hiểm nhân thọ ghi nhận mức lỗ gần 3.000 tỷ đồng. Thống kê từ 18 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, có 10 doanh nghiệp ghi nhận lỗ.

Trong đó, công ty bảo hiểm nhân thọ có mức lỗ lớn nhất trong năm 2018 là Manulife Việt Nam với mức lỗ trước thuế 2.721 tỷ đồng, tăng 117% so với năm 2017 (năm 2017 lỗ 1.254 tỷ đồng), trong khi năm 2016, doanh nghiệp lãi trước thuế 555 tỷ đồng.

Có mức lỗ lớn tiếp theo trong năm 2018 là Generali Việt Nam (lỗ 997 tỷ đồng), Sun Life (lỗ 304 tỷ đồng), Hanwha Life (lỗ 186 tỷ đồng)...

Trên các diễn đàn mạng xã hội, không ít đại lý bảo hiểm cho rằng, khoản lỗ này là do chi phí doanh nghiệp bảo hiểm bỏ ra để hợp tác độc quyền với ngân hàng. Số tiền này lên tới hàng triệu USD và phải một vài năm sau mới có thể thu hồi vốn và sinh lời được.

Tuy nhiên, Manulife VN cho biết, việc công ty lỗ năm 2018 là do khoản trích lập dự phòng chiếm tới 2/3 chi phí hoạt động 2018.

“Thực tế, năm 2018, Manulife VN có doanh thu tăng trưởng đến 38% so với 2017, nhưng để đảm bảo khả năng chi trả các quyền lợi của khách hàng trong tương lai, công ty đã trích lập thêm khoản dự phòng trong năm 2018 là 7.228 tỷ đồng, dẫn đến khoản lỗ trước thuế là 2.721 tỷ đồng”, đại diện Manulife nói. 

Về ý kiến cho rằng, khoản lỗ của Manulife VN và của một số doanh nghiệp bảo hiểm khác là do hợp tác độc quyền bán bảo hiểm qua ngân hàng, không phải do lãi suất trái phiếu chính phủ giảm, vị này khẳng định, những thỏa thuận hợp tác độc quyền phân phối qua ngân hàng không phải là lý do phát sinh lỗ tại Manulife VN.

“Thực tế, chi phí này được dàn trải đều theo thời gian hợp tác và đảm bảo nằm trong phần ngân sách của chi phí kinh doanh. Trong năm 2018, có tới 2/3 tổng chi phí hoạt động là khoản dự phòng bổ sung được công ty trích lập riêng lên đến 7.228 tỷ đồng, trong đó 40% là do tác động của việc sụt giảm lãi suất trái phiếu chính phủ, gần 60% còn lại là khoản dự phòng dành cho các hợp đồng mới phát hành”, Manulife cho biết.

Tương tự, Generali VN cho biết, thỏa thuận hợp tác độc quyền phân phối qua ngân hàng không phải là lý do gây lỗ của công ty vì thực tế, chi phí này được dàn trải đều theo nhiều năm hợp tác và tính đến thời điểm này, Công ty đã có lãi.

Về khoản lỗ 304 tỷ đồng năm 2018 (2 năm trước đó 2016- 2017 cũng lỗ, lần lượt lỗ là 109 tỷ đồng và 172 tỷ đồng), thông tin từ Sun Life cũng cho biết đến thời điểm này công ty chưa hợp tác với ngân hàng nào. Đây cũng là kết quả đương nhiên mà bất cứ một công ty bảo hiểm nhân thọ mới thành lập nào cũng gặp phải.

Bên cạnh đó, Sun Life là công ty vừa chuyển sang mô hình hoạt động dưới hình thức 100% vốn nước ngoài (mới được 2 năm) nên chi phí để vận hành đối với một công ty mới khá lớn (chi phí cho thiết kế sản phẩm, nhân sự, mạng lưới, thương hiệu…) trong khi nguồn thu chưa nhiều.

Còn Hanwha Life VN cho biết, hiện đang hợp tác với Wooribank và hợp đồng này là không độc quyền. Về khoản lỗ 186 tỷ đồng năm 2018, hãng này cho biết, mặc dù đã có kế hoạch và phương pháp lập dự phòng thận trọng, song khoản lỗ chủ yếu do lãi suất trái phiếu chính phủ giảm xuống mức thấp hơn dự kiến trong thời gian qua, kéo theo sự sụt giảm mạnh của lãi suất chiết khấu áp dụng để tính dự phòng kỹ thuật.

Khả năng thanh toán vẫn tốt

Các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ khẳng định, kết quả kinh doanh này không ảnh hưởng đến an toàn tài chính của công ty. Họ vẫn duy trì nguồn tài chính vững mạnh với biên khả năng thanh toán vượt xa các yêu cầu theo luật định, nên việc lỗ không đáng ngại.

Lãnh đạo Manulife VN cho biết, Thông tư 01/2019/TT-BTC, sửa đổi Thông tư 50/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 16/2/2019 sẽ giúp cải thiện vị thế vốn của các công ty bảo hiểm nhân thọ bằng cách cập nhật tiêu chuẩn định giá lãi suất.

“Do đó, năm 2019, chúng tôi dự đoán lợi nhuận hoạt động khả quan sẽ bù đắp khoản lỗ trong năm 2018", lãnh đạo Manulife VN nói.

Trong khi đó, đại diện Hanwha Life VN cho biết, năm 2019, công ty đã và đang tiếp tục đà tăng trưởng lợi nhuận theo kế hoạch cộng thêm lãi phát sinh từ điều chỉnh lỗ tạm thời của 2 năm trước. Do vậy Hanwha Life VN dự kiến sẽ có lãi trong năm nay. 

Năm 2019, dự phòng đã

Năm 2019, dự phòng đã "ăn" mất lợi nhuận của nhiều công ty bảo hiểm nhân thọ.

Theo các chuyên gia bảo hiểm, ngay cả các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ lãi lớn, Bộ Tài chính vẫn yêu cầu bỏ tiền vào quỹ nghiệp vụ bảo hiểm, chứ không cho mang về công ty mẹ ở nước ngoài (với doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ vốn ngoại) nhằm bảo vệ quyền lợi của người mua bảo hiểm.

Chưa kể, còn có quỹ bảo vệ người được bảo hiểm do các công ty bảo hiểm trên thị trường đóng góp, nên trong trường hợp đặc biệt, khách hàng vẫn được bảo đảm quyền lợi và an tâm về các khoản đầu tư bảo hiểm trước đó. 

Bên cạnh các công ty bảo hiểm nhân thọ bị lỗ, năm 2018, thị trường cũng ghi nhận có những công ty lãi, thậm chí lãi lớn như Prudential, lãi trước thuế 1.382 tỷ đồng (tăng 114% so với năm 2017), Bảo Việt Nhân thọ lãi 956 tỷ đồng, AIA VN lãi 563 tỷ đồng, Dai-ichi VN lãi 57 tỷ đồng, trong khi năm 2017  lỗ nặng 515 tỷ đồng...

Dự phòng 'ăn" mất lợi nhuận

Năm qua, do lãi suất trái phiếu chính phủ giảm, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ phải trích lập dự phòng lớn theo Luật Kinh doanh bảo hiểm. Một chuyên gia tài chính từng làm việc tại một công ty bảo hiểm lớn cho biết, năm qua đa số công ty bảo hiểm nhân thọ lỗ là do lãi suất trái phiếu chính phủ giảm nhanh trong thời gian từ 2012 đến nay, dẫn đến các giả định giá (financial actuarial assumptions) cần phải được tái điều chỉnh cho phù hợp. Do đó, các công ty đầu tư nhiều vào trái phiếu chính phủ, hay sản phẩm được bảo đảm bởi trái phiếu chính phủ sẽ bị ảnh hưởng lớn. Các công ty có khả năng đầu tư đa dạng sẽ ít bị ảnh hưởng.

Thêm vào đó, mới đây, Bộ Tài chính yêu cầu điều chỉnh về dự phòng định giá, nên cũng ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ", ông nói. 

Đồng thời, chuyên gia tài chính cũng lưu ý, các công ty bảo hiểm nhân thọ nước ngoài thường có 2 hệ thống kế toán, một hệ thống theo chuẩn VN (VN GAAP) và một hệ thống theo chuẩn IFRS hoặc US GAAP. Đôi khi, theo chuẩn VN thì lỗ, nhưng chuẩn còn lại thì lãi hoặc ngược lại.

Ngoài ra, có một khái niệm quan trọng để đo hiệu quả kinh doanh về lâu dài của doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ gọi là present value of new business (tạm dịch là lợi nhuận biết trước), phần lớn các công ty bảo hiểm nhân thọ quốc tế đều lãi theo khái niệm này.

vote data